Bách khoa nhà nông
HOẠT CHẤT SPINOSAB TRONG NÔNG NGHIỆP
Th5
Spinosab là một hoạt chất trừ sâu sinh học được chiết xuất từ vi khuẩn Saccharopolyspora spinosa, nổi bật với cơ chế tác động kép: tiếp xúc và vị độc. Hoạt chất này mang lại hiệu quả phòng trừ sâu vượt trội, đặc biệt an toàn cho cây trồng, con người và môi trường. Bài viết này, hãy cùng Alpha Agerochem tìm hiểu chi tiết về hoạt chất này.
1. Nguồn gốc hoạt chất Spinosab
Hoạt chất Spinosad là một loại thuốc trừ sâu hữu cơ có nguồn gốc từ vi sinh vật đất. Nó được tạo ra bởi một loại vi khuẩn có tên Saccharopolyspora spinosa (S. spinosa). Spinosad là hỗn hợp của hai hợp chất chính: spinosyn A và spinosyn D.
Dạng nguyên chất của Spinosad là bột tinh thể màu trắng, có mùi đất nhẹ đặc trưng. Spinosad có đặc tính tương đối không phân cực và ít tan trong nước. Hoạt chất này chủ yếu phân hủy thông qua quá trình quang phân và phân hủy sinh học.
Spinosad dễ bị phân hủy khi tiếp xúc ánh sáng hoặc xảy ra thủy phân trong môi trường. Spinosad được sản xuất với nhiều dạng khác nhau như dạng xịt, dạng hạt, dạng bụi và viên nén. Các dạng này giúp hoạt chất dễ dàng thích ứng với nhiều cách sử dụng khác nhau. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) đã cấp phép Spinosad từ năm 1997.
2. Đặc tính chung của Hoạt chất Spinosad
| Công thức hoá học | C41H65NO10 (A) C42H67NO10 (D)
|
| Khói lượng mol | 731.968 g·mol−1 (A) 745.995 g·mol−1 (D) |
| Điểm nóng chảy | 110-123oC |
| Tính chất vật lý | Dạng tinh thể màu trắng, có mùi đất |
3. Cơ chế hoạt động của hoạt chất Spinosad
Hoạt chất Spinosad tiêu diệt côn trùng thông qua hai con đường: tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp. Sau khi xâm nhập, Spinosad tác động lên hệ thần kinh trung ương của côn trùng. Nó khiến hệ thống cơ bắp của côn trùng hoạt động không kiểm soát, gây tê liệt toàn thân. Tình trạng tê liệt dẫn đến côn trùng ngừng ăn, suy kiệt và chết trong vòng 1–2 ngày sau đó.
4. Công dụng hoạt chất Spinosad
Spinosad là hoạt chất dùng để kiểm soát nhiều loại côn trùng gây hại trong nông nghiệp và làm vườn. Nó cũng được ứng dụng trong các chương trình kiểm soát dịch hại đô thị và nông thôn hiệu quả. Spinosad là lựa chọn lý tưởng cho người canh tác hữu cơ hoặc trồng cây ngoài trời. Hoạt chất có độc tính cao với côn trùng gây hại nhưng ít ảnh hưởng đến thiên địch và nhện có lợi.
Spinosad thường được dùng dưới dạng thuốc phun lá cho cây trồng. Khi phun lên lá, một phần hoạt chất được hấp thụ nhưng không lan rộng trong cây. Sau khi phun Spinosad, hiệu quả kiểm soát thường kéo dài khoảng 24 giờ trên cây. Tuy nhiên, dư lượng Spinosad vẫn tồn tại nhiều ngày hoặc nhiều tuần trên lá. Đặc biệt trong nhà kính, Spinosad có thể tồn dư hàng tháng dù đã ngừng hoạt động. Hoạt chất này không dễ bay hơi hay lan vào không khí, nên rất an toàn.
Ngoài nông nghiệp, Spinosad còn được dùng để trị chấy cho người, thay thế permethrin. Nó có độc tính thấp với người nên được ứng dụng để diệt bọ chét trên chó mèo. Khi vật nuôi hoặc người vô tình nuốt phải Spinosad, gần như không có ảnh hưởng đáng kể. Trong một số trường hợp, Spinosad còn được dùng trong môi trường thủy sinh hoặc xử lý hạt giống.
Hoạt chất Spinosad hiệu quả với nhiều loài như: sâu bướm, bọ trĩ, rệp, sâu vẽ bùa, dế, châu chấu, ruồi, kiến,… Nó thường được dùng để kiểm soát sâu bệnh trên rau, trái cây và cây cảnh các loại.
5. Tác động của hoạt chất Spinosad
5.2. Tác động đến môi trường
Spinosad có tác động thấp đến môi trường nhờ khả năng phân hủy nhanh dưới ánh sáng mặt trời. Nhờ đó, nguy cơ tích tụ dư lượng Spinosad trong môi trường tự nhiên là rất thấp. Trong điều kiện có ánh sáng, thời gian bán hủy của Spinosad trên lá là 2 đến 16 ngày. Trong nước có ánh sáng, Spinosad phân hủy rất nhanh, chỉ trong vòng chưa tới một ngày.
Ngược lại, khi không có ánh sáng, Spinosad phân hủy chậm trong nước – hơn 30 ngày. Spinosad có khả năng dính chặt vào đất và rất khó di chuyển xuống mạch nước ngầm. Thời gian bán hủy của Spinosad trong đất thường dao động từ 9 đến 17 ngày.
5.2. Tác động đến con người và động vật
Spinosad có độc tính rất thấp với người, chim, thú có vú và sinh vật có lợi khác. Nhiều nghiên cứu khẳng định Spinosad không gây đột biến gen hay ung thư ở người. Con người tiếp xúc Spinosad chủ yếu qua ăn thực phẩm hoặc dính vào da, mắt, hít phải. Tuy nhiên, mức độ tiếp xúc thường rất thấp và không đủ để gây ảnh hưởng nghiêm trọng.
Spinosad hấp thụ kém qua da, nhưng nếu dính vào da hoặc mắt có thể gây mẩn đỏ nhẹ. Nếu nuốt phải, Spinosad sẽ được hấp thụ vào cơ thể và phân tán đến các cơ quan khác nhau. Tuy nhiên, phần lớn Spinosad sẽ đào thải khỏi cơ thể qua nước tiểu hoặc phân trong 1–2 ngày.
6. Các sản phẩm có chứa hoạt chất Spinosad
Các sản phẩm chứa Spinosab như Rice NP 47SC, AMAGONG 55WP,…. được Alpha Agrochem sản xuất và phân phối trên toàn quốc. Dòng sản phẩm này được đánh giá cao nhờ chất lượng ổn định và hiệu quả rõ rệt trong phòng trừ sâu hại.
Hiện tại, Alpha Agrochem sở hữu hơn 300 công thức thuốc bảo vệ thực vật khác nhau. Các công thức này được phát triển dựa trên từng nhóm hoạt chất và mục tiêu phòng trừ cụ thể. Mỗi công thức đều được tùy chỉnh phù hợp với vùng trồng, khí hậu và dịch hại thực tế. Quý anh chị có thể tra cứu thêm trong Danh mục hóa chất chính thức của Alpha Agrochem để chọn sản phẩm phù hợp.
7. An toàn khi sử dụng hoạt chất Spinosad
– Luôn đeo găng tay, khẩu trang, kính mắt khi tiếp xúc với Cypermethrin
– Không để thuốc tiếp xúc với da, mắt và miệng. Nếu bị dính, rửa ngay với nước sạch
– Phun thuốc vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh phun khi có gió mạnh
– Vệ sinh sạch sẽ dụng cụ phun sau khi sử dụng để tránh nhiễm độc
– Sử dụng đúng liều lượng và tần suất để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe và môi trường.
Spinosad là một hoạt chất trừ sâu sinh học tiên tiến, vừa mang lại hiệu quả cao trong việc phòng trừ sâu hại, vừa đảm bảo an toàn cho cây trồng, con người và môi trường. Với nguồn gốc từ vi khuẩn có lợi, cơ chế tác động kép và độ an toàn vượt trội, Spinosad ngày càng được ưa chuộng trong canh tác hữu cơ và nông nghiệp hiện đại.
LIÊN HỆ TƯ VẤN MIỄN PHÍ
CÔNG TY TNHH HOÁ CHẤT NÔNG NGHIỆP ALPHA
ALPHA AGROCHEMICAL CO., LTD
Hotline: 0326 80 70 50
Địa chỉ: Số 153Q Trần Hưng Đạo, Phường An Phú, Quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam
Website: alphaagrochem.com
Fanpage: facebook.com/alphaagrochem
