Mối nguy hại của rầy phấn trắng và cách phòng trừ

1. Rầy phần trắng là gì? 

Rầy phấn trắng tên khoa học là Bemisia tabaci Gennadius, thuộc họ Aleyrodidae, bộ cánh đều Homoptera. Là một trong những loài côn trùng gây hại nguy hiểm nhất cho cây trồng từ lúa đến rau màu, cây ăn trái,…. Chúng phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, ít mưa. Nguy hiểm hơn đó là chúng có khả năng lây truyền virus gây bệnh, trong đó có nhiều bệnh chưa có thuốc trị.

2. Vòng đời của rầy phấn trắng

Rầy phấn trắng có vòng đời tương đối ngắn, chỉ khoảng 25- 32 ngày. Chúng thường đẻ trứng thành từng cụm nhỏ, có màu trắng đục, bám chặt vào dưới lá. Sau khi nở, ấu trùng rầy trải qua 4 tuổi, mỗi tuổi có kích thước và hình dạng khác nhau. Âu trùng tuổi cuối thường bám chặt vào lá, tiết ra chất sáp bao phủ cơ thể, tạo thành những lớp váng trắng. Khi trưởng thành, rầy có khả năng bay lượn để tim kiếm thức ăn và nơi đẻ trứng mới. Rãy trưởng thành có kích thước nhỏ bé, chỉ khoảng 0,75-2mm, toàn thân phủ một lớp phẫn trắng. Chính lớp phẫn trắng này giúp chúng tránh được các tác động của môi trường và thuốc trừ​ sâu.

3. Điều kiện phát triển của rầy phấn trắng 

Thời tiết nắng nóng, khô hạn với độ ấm thấp dưới 80% và nhiệt độ cao trên 26-27°C chính là “mật ngọt” thu hút rầy phãn trắng. Trong điều kiện này, rãy sẽ sinh sôi nảy nở rất nhanh, tạo thành những quần thể lớn và gây hại nghiêm trọng cho cây trồng.

Bên cạnh đó, các hoạt động canh tác không hợp lý như vệ sinh đông ruộng kém, lạm dụng thuốc trừ sâu, bón phân không cân đổi cũng tạo điều kiện thuận lợi cho rằy phát triển. Đặc biệt, giai đoạn chuyến mùa từ mưa sang nắng là thời điểm rãy phẫn trắng dễ bùng phát mạnh nhất. Nếu không có biện pháp phòng trừ kịp thời, rãy sẽ gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho năng suất và chất lượng nông sản.

4. Rầy phấn trắng gây hại cho cây trồng

Chúng không chỉ gây hại trên dưa, bầu bí, ớt mà còn tấn công hàng loạt các loại cây trồng khác như bông vải, đậu tương, cà phê, ca cao và cả các loại cây hoa cảnh, cây ăn trái. Cả ấu trùng và thành trùng đều bám chặt vào mặt dưới lá, chích hút nhựa cây khiến lá vàng ủa, xoắn lại, thậm chí rụng hàng loạt.

Trên các loại cây ăn quả, rãy phấn trắng làm giảm chất lượng quả, khiến quả bị nhỏ, méo mó, giảm giá trị thương phẩm. Nguy hiếm hơn, chúng còn là tác nhân truyền bệnh virus, gây ra nhiều loại bệnh hại cây trồng, làm cây cỏi cọc, kém phát triển và giảm năng suất nghiêm trọng. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, ít mưa, rằy phãn trắng càng sinh sôi nảy nở mạnh mẽ, gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất nông nghiệp.

4.1. Rầy phấn trắng gây hại trên lúa

Trên ruộng lúa có hai triệu chứng do rầy phấn trắng gây hại:

• Một là, lá bị biến màu: Rầy phấn trắng gây hại bằng cách chích hút nhựa lá làm cho lá lúa bị úa vàng và héo dần đi. Nếu mật số cao, lá sẽ vàng, héo và cây sẽ chết nhanh. Bên cạnh đó, trên lá cũng xuất hiện nấm bồ hóng cản trở sự phát triển của cây, cây còi cọc và chết sớm.
• Hai là, lá bị biến dạng: Rầy phấn trắng cũng làm lá lúa bị biến dạng. Lá bị xoắn (gần giống với bệnh vàng lùn – lùn xoắn lá). Triệu chứng xoắn lá chỉ xuất hiện sau khi cây lúa bị rầy phấn trắng tấn công khoảng 2 tuần trở đi. Nếu bị nhẹ, lá chỉ dợn sóng, còn bị nặng lá sẽ xoắn tít lại không thể quang hợp được.

5. Biện pháp phòng trừ 

5.1. Biện pháp canh tác

• Vệ sinh đồng ruộng: bên cạnh việc làm sạch cỏ dại, chúng ta cần thu dọn tàn dư của cây trồng sau khi thu hoạch. Cần cày bừa kỹ để phơi đất, tiêu diệt trứng và ấu trùng rầy ẩn nấp trong lúa.
• Cắt tỉa: thường xuyên cắt tỉa cánh lá già, bệnh để tạo sự thông thoáng cho cây, giúp cây hấp thụ ánh sáng, hạn chế ẩm độ cao để chúng phát triển.
• Sử dụng giống cây trồng kháng bệnh: tuỳ từng loài cây bà con đang canh tác và nếu có bà con có thể chọn giống cây kháng bệnh.

5.2. Biện pháp sinh học 

Sử dụng các loài thiên địch là biện pháp phòng trừ rầy phấn trắng hiệu quả và an toàn. Một số loài như ong mắt đỏ, bọ rùa, bọ cánh lưới,… có khả năng kí sinh và ăn thịt rầy phấn trắng. Để bảo vệ và thu hút các loài thiên địch này, chúng ta có thể trồng một số loài hoa như hoa cải, hoa hướng dương,… quanh ruộng để cung cấp thức ăn cho chúng.

5.3. Biện pháp hoá học 

Sử dụng các loại thuốc đặc trị rầy như: MIKHADA 45ME, PYXOATE 44EC, THẦN ĐỊCH TRÙNG 200WP,…..

Ngoài ra có thể tham khảo thêm một số sản phẩm đặc trị rầy tại Danh mục hoá chất.

CÔNG TY TNHH HOÁ CHẤT NÔNG NGHIỆP ALPHA
ALPHA AGROCHEMICAL CO., LTD
Hotline: 0326 80 70 50
Địa chỉ: Số 153Q Trần Hưng Đạo, Phường An Phú, Quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam
Website: alphaagrochem.com
Fanpage: facebook.com/alphaagrochem