Bách khoa nhà nông
CÁCH CHĂM SÓC CÀ PHÊ SAU THU HOẠCH ĐÚNG CÁCH
Th5
Chăm sóc cà phê sau thu hoạch là giai đoạn quan trọng nhưng thường bị nhà vườn bỏ quên hoặc làm sơ sài. Thực tế, giai đoạn này quyết định sức khỏe cây cà phê cho cả mùa vụ kế tiếp. Nếu chăm sóc đúng cách, cây phục hồi nhanh, ra hoa đồng loạt, đậu trái tốt và tăng năng suất ổn định. Bài viết này, Alpha Agrochem muốn chia sẻ đến anh chị các bước chăm sóc cà phê sau thu hoạch chuẩn kỹ thuật và dễ thực hiện.
1. Tại sao cần chăm sóc cà phê sau thu hoạch?
Sau thu hoạch, cây cà phê thường suy kiệt do mất sức nuôi quả suốt nhiều tháng liền. Nếu không chăm sóc đúng, cây khó hồi phục, dễ nhiễm bệnh và giảm năng suất mùa sau.
Đây cũng là thời điểm để định hình lại tán cây, cành cấp 1, cấp 2 cho cây thông thoáng. Ngoài ra, việc cải tạo đất, bổ sung dinh dưỡng sẽ giúp cây nuôi chồi, chuẩn bị ra hoa tốt. Chăm sóc đúng giúp cây chống chịu tốt với nắng hạn và hạn chế sâu bệnh mùa khô.
Cây khỏe sau thu hoạch sẽ ra hoa đồng loạt, đậu trái đều và nâng cao chất lượng nhân. Đồng thời, vườn được phục hồi sớm giúp rút ngắn thời gian tái tạo năng suất hiệu quả.
2. Cắt tải cành cho cà phê sau thu hoạch – việc đầu tiên cần làm
Việc tỉa cành là bước không thể thiếu trong quá trình chăm sóc cà phê sau thu hoạch. Để cây cà phê phát triển khỏe, trước tiên cần loại bỏ các cành già, yếu và không hiệu quả. Những cành vô hiệu làm giảm sự tập trung dinh dưỡng, cản trở quá trình phát triển cành mới. Cắt bỏ đúng kỹ thuật giúp cây tập trung nuôi cành khỏe và ra chồi mới đều khắp tán.
2.1. Một số lưu ý quan trọng khi tỉa cành
– Bà con nên cắt cành vào những ngày nắng ráo, thời điểm lý tưởng là sau thu hoạch 15–25 ngày.
– Dụng cụ cắt cần sắc bén như kéo sắt hoặc cưa, tránh làm trầy xước thân và cành cây.
– Nên cắt cành theo hướng từ trên xuống, từ trong ra ngoài để dễ quan sát toàn tán cây.
– Cách này giúp chọn lọc chính xác những cành cần giữ lại và loại bỏ các cành không cần thiết.
2.2. Các loại cành cần loại bỏ bao gồm:
– Cành đã chết khô, cành bị sâu bệnh, gãy hoặc không còn khả năng phát triển.
– Cành già, cành dị dạng, còi cọc, cành mọc sát đất gây lãng phí dinh dưỡng.
– Cành tăm, chồi vượt, cành mọc ngược, mọc thẳng hoặc chen chúc cùng một đốt.
– Cành đã cho hết trái, phần ngọn không còn khả năng mang trái tiếp theo.
– Cành thứ cấp yếu, chỉ giữ lại các cành thứ cấp khỏe mạnh có khả năng mang trái tốt.
Lưu ý khi cắt tỉa cành cà phê
Không nên cắt sát hoàn toàn vào gốc cành, hãy để lại đoạn khoảng 2–3cm để vết thương mau lành. Cành để lại cũng không nên quá dài, tránh tình trạng cản trở sự phát triển của cành bên cạnh. Sau khi tỉa, có thể để lại cành nhỏ và lá khô trên mặt đất để giữ ẩm, cải tạo đất. Chúng sẽ phân hủy tự nhiên, trả lại một phần hữu cơ và vi sinh cho đất trồng cà phê.
Nếu cây quá khô, suy yếu sau thu hoạch thì không nên tỉa ngay mà đợi đến đầu mùa mưa. Lúc đó cây được cung cấp nước, có điều kiện phục hồi rồi mới tiến hành cắt tỉa hiệu quả.
2.3. Tạo hình bàn tay – kỹ thuật tỉa cành hiệu quả
Tạo hình bàn tay là phương pháp tỉa cành mang lại hiệu quả cao cho cây cà phê. Kỹ thuật này giúp cây phát triển đều, tán mở rộng, phân bổ ánh sáng hợp lý toàn bộ cây. Nhờ phân bổ ánh sáng tốt, cây sẽ khỏe mạnh hơn, tăng sức chống chịu với điều kiện khô hạn. Đặc biệt, tạo hình đúng cách còn giúp cây phân hóa mầm hoa sớm và đồng đều hơn. Đây là yếu tố then chốt giúp vườn đạt năng suất cao trong mùa vụ kế tiếp.
3. Cách rửa vườn cà phê sau thu hoạch
Rửa vườn là bước quan trọng trong quy trình chăm sóc cà phê sau khi thu hoạch. Việc này giúp loại bỏ bụi bẩn, xác quả, lá rụng và mảnh vụn trong vườn. Những tàn dư này có thể là nơi phát sinh nấm bệnh và vi khuẩn gây hại. Rửa sạch giúp vườn thông thoáng, hạn chế nguồn bệnh cho cây cà phê mùa sau.
Nên dùng nước sạch tưới đều toàn vườn, tập trung ở gốc và mặt đất quanh cây. Không tưới quá mạnh để tránh làm xói mòn đất hoặc ảnh hưởng rễ cà phê. Việc rửa vườn giúp cải thiện chất đất, tạo môi trường thuận lợi cho rễ phát triển. Nên thực hiện ngay sau thu hoạch để tránh mảnh vụn làm chua đất hoặc gây úng.
4. Cách bón phân cho cây cà phê sau thu hoạch
Bón phân đúng cách là yếu tố quan trọng trong chăm sóc cà phê sau thu hoạch hiệu quả và bền vững. Sau thu hoạch, cây cà phê cần dinh dưỡng để phục hồi, tái tạo năng lượng cho mùa vụ kế tiếp.
Bà con nên ưu tiên sử dụng phân hữu cơ sinh học hoặc phân hữu cơ vi sinh giàu dinh dưỡng. Các loại phân này cung cấp nitơ, phốt pho và kali cần thiết cho cây phục hồi mạnh sau mùa thu hoạch. Phân hữu cơ giúp đất tơi xốp, cải thiện vi sinh và hạn chế tuyến trùng, nấm hại tồn lưu. Cây phát triển ổn định, cho năng suất cao, chất lượng tốt và giảm ô nhiễm môi trường lâu dài.
5. Hướng dẫn cách rải phân sau thu hoạch
Khi bón, tuyệt đối không rải phân sát gốc hoặc bón trực tiếp vào thân cây cà phê. Nên rải phân xung quanh mép tán, nơi có rễ con hấp thu dinh dưỡng mạnh nhất. Sau đó trộn phân với đất, vun thành bồn dạng chóp nón để giữ ẩm và dinh dưỡng. Tạo rãnh bón phân quanh gốc có tác dụng giữ phân và ngăn trôi khi tưới hoặc mưa.
Chiều rộng rãnh tùy theo tán cây, thường từ 30cm trở lên để đảm bảo phủ đều rễ. Chiều sâu rãnh từ 30–40cm là phù hợp để phân ngấm vào vùng rễ hấp thu chính. Chiều dài rãnh bám theo mép tán, tạo vòng tròn quanh gốc, giúp phân thấm đều. Bồn và rãnh bón phân còn giúp ngăn nước ứ đọng sát gốc gây thối cổ rễ cây.
Về liều lượng phân bón
– Liều lượng phụ thuộc vào tuổi cây, sinh trưởng, năng suất và đặc tính đất trồng cụ thể.
– Cây càng lớn, đất càng nghèo thì liều lượng cần bổ sung sẽ tăng để cây phục hồi nhanh.
– Bón vừa đủ để tiết kiệm chi phí mà vẫn đảm bảo cây phát triển và ra hoa tốt mùa sau.
Lưu ý khi dùng phân hữu cơ sinh học
– Khi dùng phân hữu cơ sinh học hoặc vi sinh, không phối hợp với thuốc bảo vệ thực vật hóa học.
– Các hoạt chất hóa học có thể giết chết vi sinh vật có lợi, làm giảm hiệu quả phân bón.
– Điều này gây bất lợi cho cây và làm mất cân bằng hệ sinh thái đất về lâu dài.
6. Cách tưới nước cho cây cà phê sau thu hoạch
Tưới nước là bước quan trọng trong chăm sóc cà phê sau thu hoạch giúp cây phân hóa mầm hoa hiệu quả. Giai đoạn sau thu hoạch quyết định khả năng ra hoa, đậu trái và năng suất của cây cà phê. Tưới nước đúng giúp cây phục hồi nhanh, phát triển đồng đều và hạn chế rụng trái non.
Không nên tưới quá sớm sau thu hoạch vì có thể kích đọt non phát triển mạnh. Cây lúc này sẽ tranh dinh dưỡng với mầm hoa, khiến hoa ra không đều và dễ rụng trái. Ngược lại, nếu tưới quá trễ, cây sẽ thiếu nước, mất sức và không phân hóa mầm hoa tốt.
Lần tưới đầu sau thu hoạch chỉ nên dùng nước, chưa bón phân để tránh sốc dinh dưỡng. Bón phân vào lần tưới thứ hai sẽ giúp cây hấp thu tốt hơn và tránh thất thoát phân bón. Mỗi lần tưới cách nhau khoảng 20–25 ngày tùy vào độ ẩm đất và điều kiện thời tiết.
Nếu đất cơ giới nặng, bà con nên tăng lượng nước và điều chỉnh chu kỳ tưới phù hợp hơn. Khi thời tiết có mưa, cần giảm lượng nước tưới hoặc dời thời điểm tưới cho hợp lý.
Có thể tưới bằng vòi xịt kết hợp với kỹ thuật đắp bồn để giữ nước hiệu quả hơn. Nước tưới cần đủ thấm vào vùng rễ hoạt động, không tưới quá cạn hoặc quá sâu.
7. Phòng trừ sâu bệnh cho cây cà phê sau thu hoạch
Phòng trừ sâu bệnh là phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc cà phê sau thu hoạch. Dù mùa khô ít sâu bệnh, bà con vẫn cần theo dõi và phòng ngừa sâu hại tồn lưu trong vườn. Các loài thường gặp là rệp sáp, rệp mềm – chúng có thể gây hại nếu không kiểm soát sớm.
Chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nằm trong danh mục được phép và đúng hướng dẫn kỹ thuật. Không nên phun phòng khi chưa xuất hiện dịch hại rõ ràng để tránh gây kháng thuốc. Phòng trừ đúng lúc giúp cây khỏe mạnh, phát triển đều và tăng khả năng đậu trái vụ sau.
Chăm sóc toàn diện từ phân bón, nước tưới đến sâu bệnh sẽ giúp vườn cà phê đạt năng suất cao. Cây khỏe, ít sâu bệnh sẽ cho quả to, đều trái và hạn chế rụng trong suốt chu kỳ sinh trưởng.
Chăm sóc cà phê sau thu hoạch là giai đoạn quan trọng quyết định chất lượng và năng suất mùa vụ kế tiếp. Từ tỉa cành, bón phân, tưới nước đến phòng trừ sâu bệnh đều cần thực hiện đúng kỹ thuật và đúng thời điểm. Cây cà phê được chăm sóc tốt sẽ phục hồi nhanh, phân hóa mầm hoa mạnh và đậu trái đồng loạt hơn. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bà con áp dụng hiệu quả, mang đến mùa cà phê bội thu và bền vững.
LIÊN HỆ TƯ VẤN MIỄN PHÍ
CÔNG TY TNHH HOÁ CHẤT NÔNG NGHIỆP ALPHA
ALPHA AGROCHEMICAL CO., LTD
Hotline: 0326 80 70 50
Địa chỉ: Số 153Q Trần Hưng Đạo, Phường An Phú, Quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam
Website: alphaagrochem.com
Fanpage: facebook.com/alphaagrochem
