Đạo ôn là gì? Đây là một trong những bệnh nguy hiểm nhất trên cây lúa, có thể gây thất thu nặng nề nếu không phòng trị kịp thời. Bệnh lây lan nhanh, xuất hiện ở nhiều giai đoạn sinh trưởng và dễ bùng phát trong điều kiện thời tiết ẩm ướt. Bài viết này, Alpha Agrochem sẽ giúp bà con hiểu rõ khái niệm bệnh đạo ôn, nguyên nhân gây bệnh, dấu hiệu nhận biết cũng như những biện pháp phòng trị hiệu quả, giúp bảo vệ mùa màng và nâng cao năng suất lúa.
1. Đạo ôn là gì?
Bệnh đạo ôn là một trong những bệnh nguy hiểm trên cây lúa. Tác nhân gây bệnh là nấm Pyricularia oryzae. Loại nấm này có thể tấn công ở nhiều giai đoạn sinh trưởng.
Đạo ôn thường gây hại mạnh trên lá, cổ bông và hạt. Khi điều kiện thuận lợi, bệnh lây lan rất nhanh trên diện rộng.
Không chỉ xuất hiện ở lúa, bệnh còn thấy trên lúa mì, kê và một số cây ngũ cốc khác. Đây là mối nguy lớn cho sản xuất lúa gạo toàn cầu.

2. Nguyên nhân gây bệnh đạo ôn
Nấm Pyricularia oryzae tồn tại qua mùa khô nhờ bào tử hoặc tàn dư cây bệnh. Khi gặp điều kiện thuận lợi, bào tử nảy mầm và xâm nhập vào lá.
Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện ẩm độ cao, nhiệt độ 18–28°C. Mưa nhiều, sương mù hoặc ruộng thường xuyên ngập nước là môi trường lý tưởng.
Mật độ gieo sạ dày, bón nhiều đạm và ít kali làm tăng nguy cơ bệnh. Đất kém thoát nước hoặc thoát nước chậm cũng tạo điều kiện cho nấm phát triển.
Ngoài ra, gió và nước mưa giúp bào tử nấm lan truyền sang nhiều ruộng khác.
3. Dấu hiệu nhận biết bệnh đạo ôn
Trên lá, vết bệnh ban đầu nhỏ, hình thoi, màu xanh xám. Về sau, giữa vết bệnh chuyển màu trắng xám, viền nâu đỏ rõ rệt.
Nếu bệnh nặng, các vết đốm liên kết thành mảng lớn, làm lá cháy khô.
Trên cổ bông, bệnh làm cổ bông teo tóp, chuyển màu nâu đen. Nhiều trường hợp, bông bị gãy hoặc hạt lép hoàn toàn.
Trên hạt, vết bệnh màu nâu hoặc đen, ảnh hưởng đến chất lượng gạo.
Bệnh có thể phát triển rất nhanh, chỉ trong vài ngày làm giảm năng suất rõ rệt.

4. Tác hại của bệnh đạo ôn đối với cây trồng
Bệnh đạo ôn gây hại nghiêm trọng cho năng suất lúa. Khi tấn công cổ bông, tỷ lệ hạt lép có thể lên tới 50–70%.
Năng suất giảm mạnh đồng nghĩa thu nhập nông dân sụt giảm. Không chỉ mất mùa, chi phí phòng trị bệnh cũng tăng cao.
Bệnh còn làm giảm chất lượng hạt gạo, khiến giá bán thấp hơn. Nhiều vùng phải gieo sạ lại, gây tốn thời gian và công sức.
Nếu không phòng trị kịp thời, bệnh có thể lây lan trên diện rộng, ảnh hưởng cả vùng sản xuất.
5. Biện pháp phòng và trị bệnh đạo ô
5.1. Biện pháp canh tác
– Vệ sinh đồng ruộng, cày ải phơi đất để tiêu diệt mầm bệnh.
– Gieo sạ với mật độ vừa phải, tránh sạ dày.
– Bón phân cân đối, hạn chế bón thừa đạm. Tăng cường kali và phân hữu cơ.
– Quản lý nước hợp lý, tránh để ruộng ngập sâu kéo dài.
5.2. Sử dụng giống kháng bệnh
– Chọn giống lúa có khả năng kháng hoặc chống chịu bệnh tốt.
– Nên tham khảo khuyến cáo của cơ quan nông nghiệp địa phương.
5.3. Biện pháp hóa học
– Sử dụng thuốc đặc trị đạo ôn như Tricyclazole, Isoprothiolane, Azoxystrobin…
– Phun khi vết bệnh đầu tiên xuất hiện.
– Lưu ý luân phiên thuốc để tránh hiện tượng kháng thuốc.
5.4. Biện pháp sinh học
– Sử dụng chế phẩm sinh học chứa vi sinh đối kháng nấm bệnh.
– Giúp giảm lượng thuốc hóa học và bảo vệ môi trường.
– Phòng bệnh là giải pháp hiệu quả nhất. Khi phát hiện sớm, xử lý kịp thời sẽ hạn chế thiệt hại.
6. Câu hỏi thường gặp về bệnh đạo ôn
1. Bệnh đạo ôn là gì?
--> Bệnh đạo ôn là bệnh do nấm Pyricularia oryzae gây ra, hại lá, cổ bông và hạt lúa.
2. Bệnh đạo ôn thường xuất hiện vào thời điểm nào?
--> Bệnh thường bùng phát mạnh khi trời ẩm, mưa nhiều và nhiệt độ 18–28°C.
3. Bệnh đạo ôn có gây hại cây khác ngoài lúa không?
--> Có. Ngoài lúa, bệnh có thể hại lúa mì, kê và một số ngũ cốc khác.

Bệnh đạo ôn là mối đe dọa lớn cho sản xuất lúa. Hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và biện pháp phòng trị sẽ giúp nông dân bảo vệ mùa vụ. Chủ động kiểm tra đồng ruộng và áp dụng các biện pháp canh tác hợp lý sẽ hạn chế nguy cơ phát sinh bệnh.
LIÊN HỆ TƯ VẤN MIỄN PHÍ
CÔNG TY TNHH HOÁ CHẤT NÔNG NGHIỆP ALPHA
ALPHA AGROCHEMICAL CO., LTD
Hotline: 0326 80 70 50
Địa chỉ: Số 153Q Trần Hưng Đạo, Phường An Phú, Quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam
Website: alphaagrochem.com
Fanpage: facebook.com/alphaagrochem

