Ảnh hưởng của rệp sáp đến cây trồng

1. Thông tin chung về rệp sáp 

Rệp sáp (Planococcus citri) có kích thước nhỏ, hình bầu dục, trên thân có phủ lớp sáp trắng. Chúng rất ít khi di chuyển, khi lớn di chuyển nhờ cộng sinh với kiến. Chúng xuất hiện quanh năm và phát triển mạnh khi gặp điều kiện thuận lợi.

2. Đặc điểm hình thái của rệp sáp

• Rệp sáp là loài côn trùng chích hút, cơ thể có hình oval hơi tròn, chiều dài 2,5 – 3,5 mm, chiều rộng 1,8 – 2,0 mm, xung quanh cơ thể có 18 cặp tua ngắn, cặp thứ 17 dài hơn các cặp khác Đặc điểm chung đó là trên thân chúng tiết ra lớp sáp để bảo vệ cơ thể. Lớp này hình thành nên một lớp vỏ cứng, có màu sắc và hình dạng khác nhau (rệp sáp dính) hoặc lớp phấn trắng (rệp sáp phấn). Lớp vỏ của nhóm rệp sáp dính có thể tách ra khỏi cơ thể một cách dễ dàng.
• Trên cơ thể của chúng có nhiều bột sáp trắng nhưng vẫn còn vệt ngang theo ngấn các đốt. Nếu gạt bỏ lớp bột sáp ra cơ thể rệp sáp có màu hồng nhạt, nâu nhạt hay vàng nâu.
• Các loài rệp sáp đêu có chu trình dinh dưỡng ngắn (đa số dưới 1 tháng), khả năng sinh sản cao, có loài đẻ trứng, có loài đẻ con. Gặp điều kiện thích hợp chúng bộc phát nhanh.
• Con non có hình bầu dục, mới nở có màu vàng hồng và di chuyển rất nhanh. Sau khi nở vài ngày trên thân chúng xuất hiện lớp phấn trắng. Càng lớn chúng dần mất khả năng di chuyển, đặc biệt là rệp trưởng thành, hầu như không di chuyển.

3. Rệp sáp gây hại cây trồng

3.1. Rệp sáp gây hại trên cây có múi 

• Rệp sáp gây hại trên cây có múi gồm 2 nhóm rệp sáp bông (Pseudococcus, Planococcus, Icerya purchasi) và rệp sáp dính ((Lepidosaphes, Aonidiella, Coccus, Saissetia). Chúng gây hại trên tất cả bộ phận của cây như lá non, đọt non, hoa, trái và rễ,…
• Rệp sáp là nỗi lo của nhà vườn trồng cây có múi. Chúng bám chặt trên thân và các nhánh cây, chích hút nhựa cây để sống. Nếu không phát hiện và phòng trừ kịp thời, mật độ rệp sáp tăng cao, lớp vỏ cây sẽ bị tổn thương nặng nề và xuất hiện các vết nứt nẻ. Những vết nứt này sẽ tạo diều kiện cho các loài nấm bệnh xâm nhập và gây ra các bệnh hại khác.
• Sự tấn công của chúng làm choi cây suy yếu dần, mất khả năng sinh trưởng và phát triển, có thể dẫn đến chết cành và chết cây. Ngoài ra còn làm giảm năng suất. giảm chất lượng quả, ảnh hưởng đến kinh tế của nhà vườn,…..

3.2. Rệp sáp gây hại trên cà phê

• Rệp sáp hại chồi non, chùm trái: đẻ trứng ở các kẽ lá, nụ hoặc chùm trái non. Sau khi nở chúng tìm nơi sống cố định, bắt đầu chích hút nhựa cây, làm cho chồi non, cành lá bị khô héo, rụng bông, rụng trái non, chết cành. Và tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển bám trên lá, trái và cành dẫn tới cây giảm khả năng quang hợp, ảnh hưởng đến năng suất của vườn cây.
• Rệp sáp hại rễ cà phê: rệp thường sống trong đất, bám xung quanh rễ, dùng miệng chích hút nhựa cây để lấy chất dinh dưỡng. Trong quá sinh trưởng chúng thường tiết ra một lớp sáp không thấm nước phủ quanh rễ cây, làm cho cây không lấy được nước và chất dinh dưỡng, cây sẽ vàng héo, suy kiệt rồi chết. Các vết thương do rệp chích hút ở phần cổ rễ, khi gặp điều kiện thuận lợi, chúng kết hợp với nấm Bornetina corium tạo thành “măng-xông” bao quanh rễ cây làm cho rễ bị hư và gây bệnh thối rễ.

3.3. Rệp sáp hại hồ tiêu 

• Rệp sáp là loài gây hại nguy hiểm, làm ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế của người trồng hồ tiêu hiện nay. Sau thời gian rệp sáp phát sinh thường có nấm bồ hóng đen phát triển trên chất thải do chúng tiết ra tiếp tục gây hại làm đen vỏ quả, mặt lá gây trở ngại khả năng quang hợp của cây làm giảm năng suất và chất lượng hạt tiêu.
• Chất thải của chúng còn là thức ăn cho kiến đến sống cộng sinh, kiến tha rệp chui xuống đất và tiếp tục bám chích hút nhựa ở gốc và rễ cây. Làm cho rễ cây không hút được dinh dưỡng dẫn đến cây tiêu cằn cỗi, lá vàng, hoa và quả phát triển kém rồi héo dần và chết khi bộ rễ bị gây hại nặng.
• Vết thương do chúng gây ra trên cây tiêu là nơi các nấm bệnh dễ xâm nhiễm, gây hại làm tiêu bị bệnh.

4. Biện pháp phòng trừ rệp sáp 

4.1. Biện pháp canh tác 

• Không trồng các cây quá dày, thường xuyên tỉa bỏ cành bị sâu bệnh, cành già, cành nằm khuất không có khả năng cho trái để vườn luôn thông thoáng.
• Chăm sóc tốt, bón phân đầy đủ và cân đối theo yêu cầu của cây để cây khỏe mạnh, có sức khỏe chống đỡ với rệp sáp gây hại.
• Khi tưới vườn, nên tưới tia nước vào chỗ có nhiều rệp bu bám để rửa trôi bớt rệp và trứng của chúng.
• Vệ sinh dụng cụ làm vườn tránh trường hợp lây chéo.

4.2. Biện pháp sinh học 

• Thu gom, tiêu huỷ các bộ phận cây bị nhiễm bệnh để tránh trường hợp rệp phát triển và lây chéo các cây trong vườn.
• Sử dụng loài thiên địch như bọ rùa, ong kí sinh,….
• Tăng cường bón phân hữu cơ, các loại phân có tác dụng cải tạo đất và sử dụng các chế phẩm vi sinh đối kháng.

4.3. Biện pháp hoá học

Kiểm tra vườn thường xuyên để phát hiện và phun thuốc diệt trừ kịp thời nhất là giai đoạn cây đang có đọt non, lá non, bông, trái non. Phun trực tiếp các loại thuốc trị rệp sáp hại cây như NATRAMAT 24SC, MIKHADA 45ME, PYXOATE 44EC,…vào chỗ có rệp đeo bám. Hoặc một vài thuốc đặc trị rệp tại Danh mục hoá chất.

LIÊN HỆ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ

Rệp sáp là loài côn trùng gây hại nghiêm tọng cho cây trồng, làm giảm năng suất, chất lượng quả cũng như ảnh hưởng nặng nề đến kinh tế nhà vườn.ALPHA Agrochem mong rằng những thông tin trên bài viết sẽ hữu ích với bà con trong quá trình chăm sóc vườn cây trồng. Giúp vườn cây của bà con có thể phát triển xanh tốt và thu về lợi nhuận cao.

CÔNG TY TNHH HOÁ CHẤT NÔNG NGHIỆP ALPHA
ALPHA AGROCHEMICAL CO., LTD
Hotline: 0326 80 70 50
Địa chỉ: Số 153Q Trần Hưng Đạo, Phường An Phú, Quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam
Website: alphaagrochem.com
Fanpage: facebook.com/alphaagrochem