Rầy xanh hại cây trồng và biện pháp phòng trừ

1. Giới thiệu chung về rầy xanh 

Rầy xanh (Chlorita flavescens Fabr.) là loài côn trùng phổ biến gây hại cho cây trồng như cây sầu riêng, chè, đậu bắp,…. Nếu bị hại nặng có thể làm lá búp khô cháy, cong queo và rụng, khiến cây chè còi cọc, gây thất thu năng suất và giảm phẩm chất búp chè nghiêm trọng.

2. Đặc điểm hình thái và đặc điểm sinh học của rầy xanh 

2.1. Đặc điểm hình thái

Trứng rầy: có hình dạng hơi cong hình quả chuối dài khoảng 0,8 mm, mới đẻ màu trắng sữa, sắp nở có màu lục nhạt.

Rầy non: chưa có cánh mà mới chỉ có mầm cánh, lúc mới nở có màu trắng trong, sau chuyển sang màu xanh nhạt và trong quá trình lớn lên mầm cánh của rầy non lớn dần theo tuổi.

Con trưởng thành: thân dài từ 2,5 – 4 mm, màu xanh lá mạ, đầu hình tam giác, chính giữa đỉnh đầu có đường vân trắng, hai cánh trước màu xanh trong suốt xếp úp hình mái nhà.

2. Đặc điểm sinh học

Rầy xanh thường đẻ trứng rải rác từng quả một ở các mô mềm của búp chè, nhưng tập trung ở các đốt nối, một con rầy cái trưởng thành có thể đẻ trung bình khoảng 30 trứng và chúng có thể đẻ tối đa tới 150 trứng.

Thời gian trứng từ đẻ đến nở ra rầy non khoảng 5 – 10 ngày tùy thuộc vào thời tiết. Rầy non có 5 tuổi qua 4 lần lột xác, thời gian sống của rầy non khoảng 7-16 ngày tuỳ thuộc vào thời tiết ấm hay lạnh.

Rầy trưởng thành sống khoảng 14-21 ngày, rầy trưởng thành cái sống lâu hơn rầy trưởng thành đực.

Trong một năm trên nương chè có thể có đến 10 thế hệ rầy xanh sống nối tiếp nhau gây hại cây chè và cây kí chủ khác, trong đó có 2 cao điểm mật độ cao gây hại nhiều trong năm là tháng 3-5, tháng 9-11.

Rầy xanh hại chè có đặc tính sợ ánh nắng mặt trời cho nên ban ngày chúng thường ẩn nấp ở trong tán chè và mặt dưới của lá chè. Rầy xanh có đặc tính di chuyển bằng cách bò ngang và có xu tính với ánh sáng đèn yếu.

3. Rầy xanh gây hại trên cây trồng

Ngoài sầu riêng và chè, rầy xanh còn gây hại nghiêm trọng đến những cây trồng khác, làm ảnh hưởng nặng nề đến năng suất và chất lượng cây trồng. Bài viết này, Alpha sẽ cùng bà con tìm hiểu sâu về cách thức gây hại của chúng trên cây sầu riêng và chè.

3.1. Rầy xanh gây hại trên cây sầu riêng 

• Xuất hiện xuyên suốt trong vườn sầu riêng ở tất cả các giai đoạn (lá non, lá lụa, lá già). Nhưng phát triển mạnh và tấn công khi cây nhú đọt mới (nhú mũi giáo).
• Rầy trưởng thành thường sống tập trung mặt dưới lá, chúng đẻ trứng trong mô lá non và có thể sống tới 6 tháng. Rầy non (ấu trùng) tập trung trong các lá non còn xếp lại chưa mở ra.
• Cả rầy trưởng thành và rầy non đều gây hại cho cây sầu riêng bằng cách chích hút nhựa của lá non, vì thế chúng thường có mật số rất cao trong các đợt cây ra đọt non lá non. Rầy di chuyển rất linh hoạt, khi bị động chúng sẽ nhảy sang các lá khác.
• Lá bị rầy chích hút ban đầu xuất hiện những chấm nhỏ màu vàng, sau đó mép lá bị cháy xoăn lại, khô dần và rụng, đôi khi chỉ còn trơ lại cành bị khô chĩa lên trời. Hiện tượng cháy khô lá và rụng khi bị rầy xanh chích rất dễ nhầm lẫn với các bệnh cây trồng khác như thán thư hay táp nắng, nhiễm mặn.
• Ngoài ra, trong quá trình sinh sống, rầy xanh còn tiết ra các chất là môi trường rất tốt cho nấm bồ hóng phát triển phủ đen bề mặt lá ảnh hưởng đến quá trình quang hợp của cây.
• Nếu rầy gây hại trong thời kỳ ra hoa sẽ khiến hoa rụng, không thể đậu trái ảnh hưởng đến năng suất của mùa vụ.

3.2. Rầy xanh gây hại trên chè 

• Hiện nay rầy xanh hại chè là một trong những loại sâu hại chè quan trọng nhất ở các vùng sản xuất chè nước ta. Cả rầy non và rầy trưởng thành dùng vòi chọc hút dịch cây dọc hai bên gân chính và gân phụ của lá non, đọt chồi non. Các vết chích của chúng nhỏ như kim châm gây thương tổn cho lá, đọt non làm gián đoạn quá trình vận chuyển nước, các chất dinh dưỡng đến lá non, đọt non.
• Nếu bị hại nhẹ lá, đọt non chè phát triển chậm, lá uốn cong chuyển màu hồng tím. Khi bị hại nặng đọt non bị cong, gặp thời tiết khô nóng các lá non bị hại khô dần từ đầu, mép lá trở vào và có thể khô tới 1/2 diện tích lá. Rầy xanh gây hại làm giảm nghiêm trọng năng suất và chất lượng búp chè. Những vườn chè con mới trồng rầy xanh gây hại làm khô đọt, cây cằn cỗi sinh trưởng chậm và có thể bị chết gây hiện tượng mất khoảng trên nương chè.

4. Biện pháp phòng trừ rầy xanh 

4.1. Biện pháp canh tác

• Thường xuyên kiểm tra vườn để sớm phát hiện sự xuất hiện của côn trùng gây hại
• Cắt tỉa cành (đối với sầu riêng) để tạo sự thông thoáng, có ánh nắng mặt trời chiếu vào, tạo cho vườn thông thoáng
• Hái thường xuyên (hái san trật) khi búp chè đạt tiêu chuẩn sẽ làm giảm đi các vị trí phù hợp cho rầy đẻ trứng và các búp chè hái sẽ mang nhiều trứng rầy chưa kịp nở từ nương chè
• Cần bón đầy đủ dinh dưỡng giúp cây phát triển khoẻ mạnh và tăng khả năng chống chịu với sâu hại
• Thu gom và tiêu huỷ các nhánh, thân cây bị nhiễm bệnh để tránh sự phát triển và sự lây lan của chúng.

4.2. Biện pháp sinh học 

• Bảo vệ các loài thiên địch trên đồng, ruộng, nương.
• Hạn chế sử dụng thuốc hóa học, nếu cần thiết chỉ nên sử dụng các thuốc ít độc, có phổ tác động hẹp, ít ảnh hưởng đến thiên địch.
• Nghiên cứu áp dụng việc nuôi lượng lớn một số loài bắt mồi ăn thịt (bọ rùa, kiến ba khoang (Paederus fuscipes Cur.), nhện nhỏ Amblyseius sp.,…) và thả vào hệ sinh thái cây chè.

4.3. Biện pháp hoá học 

• Khi dùng thuốc hoá học cần phải tuân thủ nguyên tắc 4 đúng
• Chủ động phun ngừa vào các giai đoạn cây ra đọt non từ 2-3cm, phun cách nhau 5-7 ngày/lần. Chú ý nên luân phiên các gốc thuốc khác nhau để tránh rầy kháng thuốc.
• Sử dụng các thuốc đặc trị rầy xanh tác dụng cao như: MIKHADA 45ME, THIPRO 550EC, THẦN ĐỊCH TRÙNG 200WP,……
•  Lưu ý: Rầy tấn công từ khi lá còn chưa mở, đến khi lá đã thành thục thì rầy không “ăn” nữa => Nên phun thuốc từ khi cây xuất hiện mũi giáo đến khi lá cuối cùng trong cơi đọt mở ra và chuyển sang thành thục.

LIÊN HỆ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ

Rầy xanh là loài côn trùng gây hại nghiêm trọng cho cây trồng, làm giảm năng suất và chất lượng cây trồng. Nhà vườn luôn lo lắng về các biện pháp phòng trừ chúng, ALPHA Agrochem mong rằng những thông tin trên bài viết sẽ hữu ích với bà con trong quá trình chăm sóc vườn cây trồng. Giúp vườn tồng của bà con đậu trái, trĩu qua, thu về lợi nhuận cao.

CÔNG TY TNHH HOÁ CHẤT NÔNG NGHIỆP ALPHA
ALPHA AGROCHEMICAL CO., LTD
Hotline: 0326 80 70 50
Địa chỉ: Số 153Q Trần Hưng Đạo, Phường An Phú, Quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam
Website: alphaagrochem.com
Fanpage: facebook.com/alphaagrochem