Tác hại của bọ trĩ và cách phòng trừ hiệu quả

1. Bọ trĩ là gì?

Bọ trĩ (Stenchaetothrips biformis) hay còn là bù lạch, Đây là loài bọ gây hại nhiều loại cây ăn trái như xoài, cam, quýt… gây hại trên cây công nghiệp như cà phê, tiêu… gây hại trên cây rau màu như hành, cà chua, ớt, cà tím và đặc biệt là trên lúa.

Loài bọ trĩ thường gây hại trên cây rau màu được ghi nhận là loài có tên khoa học Scirtothrips dorsalis Hood, vậy chúng phát sinh và phát triển như thế nào trên đồng ruộng và cần những biện pháp nào để ngăn ngừa và tiêu diệt bọ trĩ hiệu quả? Cùng Tanixa tìm hiểu qua bài viết sau nhé!

2. Đặc điểm hình thái và đặc điểm sinh học của bọ trĩ

2.1. Đặc điểm hình thái

• Trứng rất nhỏ, hình bầu dục, khi mới đẻ trứng trong suốt, lúc sắp nở thì có màu vàng nhạt.
• Bọ trĩ non mới nở có cơ thể trong suốt, rất nhỏ, chân dài, bụng nhọn, không có cánh. Sang tuổi 2, ấu trùng bọ trị có kích thước tương đương bọ trĩ trưởng thành.
• Giai đoạn tiền nhộng có màu vàng, râu ngắn, mập, lộ rõ hai mầm cánh.
• Nhộng màu vàng sậm, mắt kép và mắt nhỏ màu đỏ, mầm cánh dài hơn, râu đầu ngắn. Nhộng cái có phần bụng nhọn, nhộng đực phần cuối bụng ít nhọn hơn.
• Bọ trĩ trưởng thành có kích thước rất nhỏ, khoảng 0,8 – 1mm, cơ thể màu vàng đến vàng cam, mắt đen. Hai bên rìa có nhiều lông nhỏ dài.

2.2. Đặc điểm sinh học 

Bọ trĩ phát triển và gây hại cây trồng quanh năm, đặc biệt là khi trời khô lạnh, nhiệt đồ ấm.

Vòng đời chúng khoảng 15-20 ngày và trải qua 5 giai đoạn chính:

1. Trứng: Trứng bọ trĩ thường được đẻ trên lá, hoa hoặc quả của cây chủ. Trứng có hình bầu dục, nhỏ và trong suốt, khó quan sát bằng mắt thường.
2. Ấu trùng: Sau khi nở, ấu trùng bọ trĩ có hình dạng tương tự như con trưởng thành nhưng kích thước nhỏ hơn và màu sắc nhạt hơn.
3. Tiền nhộng: Ở giai đoạn này, ấu trùng bọ trĩ ít hoạt động và không ăn.
4. Nhộng: Nhộng bọ trĩ thường ít di chuyển và có màu vàng nhạt.
5. Trưởng thành: Bọ trĩ trưởng thành có kích thước rất nhỏ, thường có màu đen hoặc vàng nâu. Chúng có đôi cánh dài và hẹp, giúp chúng bay lượn dễ dàng.

3. Bọ trĩ gây hại trên cây và triệu chứng như thế nào?

3.1. Khả năng gây hại

Cả thành trùng và ấu trùng đều gây hại trên lá non và trái non.

• Trên lá non, bọ trĩ làm lá bị cong và biến đổi màu
• Trên trái non, bọ trĩ tạo ra những mảng xám hoặc những phần lồi màu bạc trên vỏ trái

Thường tấn công và gây hại trên cây trồng trong giai đoạn ra hoa

Trái bị hại nặng nhất vào giai đoạn trái còn rất nhỏ (khi hoa vừa rụng cánh cho đến khi trái có đường kính khoảng 4cm)

Bọ trĩ phát triển nhiều trong mùa khô, nắng nóng. Là tác nhân truyền bệnh virus, vi khuẩn cho cây trồng.

Chúng bay kém nhưng có thể dễ dàng lây lan trên diện rộng bằng cách bay theo gió hoặc di chuyển trên thực vật bị nhiễm khuẩn. Gây hại bằng cách dùng miệng chích hút dịch bên trong cây trồng, làm tế bào thực vật bị phá vỡ, biến dạng lá, hoa, trái hoặc các đốm bạc nhỏ li ti trên lá, trên trái dần mở rộng.

Khi ở mật độ cao, nó sẽ tấn công cả trái lớn, gây những vết sẹo trên vỏ trái làm giảm giá trị thương phẩm.

3.2. Triệu chứng gây hại

• Làm mép lá non cong lên.
• Lá bị hại màu xanh nhạt hơn hoặc đậm hơn bình thường.
• Phiến lá non phồng rộp, gân lá biến dạng, chồi non kém phát triển.
• Nếu tấn công giai đoạn ra hoa có thể làm rụng hoa, k đậu trái hoặc trái không phát triển được như bình thường.

4. Biện pháp phòng trừ bọ trĩ gây hại cây 

4.1. Biện pháp canh tác 

• Thường xuyên thăm vườn, kiểm tra kỹ trên lá, thân, hoa, cành,..
• Trồng cây với mật độ không quá dày, cắt tỉa cành cây héo, khô tạo sự thông thoáng cho vườn
• Thu gom những bộ phận trên cây bị nhiễm bệnh để tiêu huỷ, tránh trường hợp mầm bệnh phát triển và lây lan
• Vệ sinh vườn và dụng cụ làm vườn để tránh tình trạng lây nhiễm chéo
• Đặt các bẫy côn trùng để quan sát, theo dõi lượng côn trùng trong vườn.

4.2. Biện pháp sinh học 

• Sử dụng các loài thiên địch để kiểm soát bọ trĩ như bọ rùa, bọ xít ăn thịt, nhện nhỏ ăn thịt. Để thu hút các loài này cần trồng thêm các loại hoa như cúc, vạn thọ, các loài rau gia vị như húng quế, bạc hà, thì là…
• Ngoài ra bà con có thể pha trộn tinh dầu tràm, quế, ớt và nước rửa chén để diệt bọ trĩ, phương pháp này an toàn, ít tốn kém nhưng lại tốn nhiều công sức và thời gian.

4.3. Biện pháp hoá học 

• Có thể sử dụng các thuốc đặc trị như: VOTE 34,2SC, THIPRO 550EC, PYXOATE 44EC,…. để tăng hiệu quả có thể sử dụng các thêm các loại thuốc bám dính. 
• Ưu điểm của các biện pháp hóa học là nhanh chóng, hiệu quả, dễ dàng thực hiện trên diện rộng. Nhược điểm là tốn kém chi phí, nếu sử dụng không đúng cách và làm dụng sẽ dẫn đến tình trạng kháng thuốc của nó, gây ô nhiễm môi trường và hóa chất trong thuốc trừ sâu sẽ tồn dư lại trong sản phẩm.

LIÊN HỆ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ

Bọ trĩ là côn trùng gây hại nghiêm trọng cho cây trồng, nếu không phát hiện và phòng trừ kịp thời, bọ trĩ sẽ phát triển và lây lan khắp vườn. Điều này rất nguy hiểm, có thể gây mất mùa và tổn thất về năng suất, ảnh hưởng đến kinh tế của nhà vườn. ALPHA Agrochem mong rằng những thông tin này sẽ hữu ích với bà con trong quá trình chăm sóc vườn cây trồng. Giúp nhà nông có một vụ mùa bội thu, chất lượng quả đạt chuẩn,…..

CÔNG TY TNHH HOÁ CHẤT NÔNG NGHIỆP ALPHA
ALPHA AGROCHEMICAL CO., LTD
Hotline: 0326 80 70 50
Địa chỉ: Số 153Q Trần Hưng Đạo, Phường An Phú, Quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam
Website: alphaagrochem.com
Fanpage: facebook.com/alphaagrochem