Sâu vẽ bùa trên cây có múi và cách phòng trừ

1. Tìm hiểu về sâu vẽ bùa 

Sâu vẽ bùa (Phyllocnistis citrella Staint.), chúng xuất hiện ở nhiều nước trong vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Ký chủ chính của nó là họ cây có múi. Ngoài ra chúng còn tấn công măng cụt và các loài cây khác. Là một trong những dịch hại nguy hiểm nhất, đặc biệt là vào giai đoạn cây ra chồi non.

2. Đặc điểm hình thái và sinh học của sâu vẽ bùa 

• Trưởng thành sâu vẽ bùa là một loại ngài nhỏ, cơ thể dài 2-3 mm, sải cánh rộng 4-5 mm. Toàn thân có màu vàng nhạt phớt ánh bạc. Cánh sau rất hẹp so với cánh trước, cả hai cánh đều có rìa lông dài.
• Trứng có dạng hình bầu dục, nhỏ, kích thước 0,2-0,3 mm. Lúc đầu trong suốt sắp nở có màu trắng vàng.
• Sâu non đẫy sức dài 4 mm, mình dẹp, không chân, đốt cuối bụng có hình ống dài.
• Sâu non mới nở thường đục chui qua lớp biểu bì của lá để ăn phần mô mềm. Đường đục của sâu vẽ bùa dài và lớn dần theo sức lớn của sâu. Khi đẫy sức, sâu non đục ra mép lá, nhả tơ dệt kén để hóa nhộng ở đó. Thường hóa nhộng gần gân lá, chỗ lá bị quăn.

• Nhộng dài khoảng 2-3 mm, màu nâu vàng, cạnh bên mỗi đốt thân có 1 u lồi, trên có 1 sợi lông.
• Vòng đời: 19-38 ngày: Trứng: 1-6 ngày, Sâu non: 4-10 ngày, Nhộng: 7-12 ngày, Trưởng thành: 7-10 ngày
• Sâu trưởng thành hoạt động mạnh vào chiều tối. Trứng thường được đẻ ở mặt dưới lá, gần gân chính. Một con trưởng thành thường đẻ được 70-80 quả trứng, thời gian đẻ trứng từ 2-10 ngày.

3. Sâu vẽ bùa gây hại cây có múi 

• Sâu vẽ bùa gây hại trên các chồi và lá non. Sâu non đục phá lá ở dưới phần biểu bì, ăn phần mô mềm tạo ra các đường hầm cạn trong các lá non. Biểu bì phồng lên khi bị sâu hại, vẽ thành những đường ngoằn ngoèo nên được gọi là vẽ bùa, các lằn đục của sâu không bao giờ gặp nhau.
• Các lá bị gây hại thường co rúm lại và biến dạng nhất là những lá non, làm giảm diện tích quang hợp và khả năng sinh trưởng của các chồi non. Ngoài ra các đường đục của chúng còn tạo điều kiện cho vi khuẩn Xanthomonas campestris xâm nhập gây bệnh loét, làm lá bị rụng.

• Ngoài ra, chúng còn gây hại trên trái, đục đường hầm dưới lớp biểu bì vỏ trái ảnh hưởng đến sự quang hợp của vỏ trái và làm giảm giá trị cảm quan của trái.
• Sâu vẽ bùa gây hại quanh năm, mức độ gây hại phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết và thức ăn của sâu. Nhiệt độ thích hợp cho sâu phát triển từ 23-29^oC, ẩm độ từ 85-90%. Điều kiện thuận lợi sẽ giúp chúng phát triển và gây hại mạnh hơn.

4. Biện pháp phòng trừ 

4.1. Biện pháp canh tác 

• Thường xuyên kiểm tra vườn để sớm phát hiện sự xuất hiện của sâu vẽ bùa
• Theo dõi thường xuyên các đợt ra lá non của cây
• Không để đọt non ra lọt sọt để tạo điều kiện cho chúng phát triển và tạo nguồn thức ăn liên tục cho chúng
• Vệ sinh dụng cụ làm vườn để tránh lây chéo
• Thu dọn lá rụng trong vườn đốt bỏ cũng hạn chế nguồn sâu. Trường hợp bị hại nặng thì có thể cắt bỏ các chồi lá bị sâu đem tập trung một chỗ để tiêu diệt.

4.2. biện pháp sinh học 

Sử dụng thiên địch là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất để hạn chế sâu vẽ bùa hại cậy. Cần bảo vệ, nhân nuôi tạo điều kiện cho thiên địch phát triển. Nuôi và bảo vệ thiên địch của chúng là kiến vàng.

4.3. Biện pháp hoá học

• Khi mật số sâu vẽ bùa cao (tỷ lệ lá non bị nhiễm hơn 10%), nên sử dụng các loại thuốc hóa học như: MAKEGREEN 5.5WG, PYXOATE 44EC, AGRI-ONE 1SL.
• Do sâu non ăn phá trong lớp biểu bì nên áp dụng phun thuốc sớm khi sâu vừa mới tạo đường đục để có hiệu quả cao. Sau khi phun thuốc khoảng 7 ngày, nếu mật số gây hại chưa giảm thì phun lại lần 2. Ngoài ra, sâu vẽ bùa có thể bộc phát tính kháng đối với thuốc nên cần luân phiên thuốc.
• Ngoài ra có thể tham khảo thêm các loại thuốc phòng trừ sâu bệnh hại tại Danh mục hoá chất.