Sâu cuốn lá hại lúa và cách phòng trừ hiệu quả

1. Thông tin chung về sâu cuốn lá hại lúa

Sâu cuốn lá nhỏ hại lúa (Cnaphalocrocis medinalin) thuộc họ Ngài sáng (Pyralidae), bộ Cánh vảy (Lepidoptera). Đây là loài sâu hại lúa thường gây hại thành dịch lớn và nặng trên nhiều vùng trồng lúa của nước ta. Sâu thường nở rộ và gây hại nặng trên diện rộng vào các giai đoạn lúa đẻ nhánh, lúa làm đòng và giai đoạn lúa trổ.

2. Đặc điểm hình thái và sinh học của sâu cuốn lá hại lúa

2.1. Đặc điểm hình thái

• Ngài: Mép trước của cánh trước có màu nâu vàng, có hai vệt xiên màu nâu đen từ trên mép cánh xuống 2/3 cánh.
• Trứng: Sâu cuốn lá lúa loại nhỏ có trứng màu hơi đục khi mới đẻ, khi gần nở chuyển màu ngà vàng. Trứng sâu cuốn lá lúa nhỏ được đẻ thành từng quả ở mặt trên và mặt dưới lá, hình bầu dục có vân mạng lưới rất nhỏ, dài khoảng 0,05m.
• Sâu non: Sâu non có 5 tuổi. Khi mới nở màu trắng trong, đầu có màu nâu đen, khi lớn cơ thể chuyển màu xanh lá mạ – màu vàng, đầu màu nâu sáng, thân chia đốt rõ ràng. Sâu lớn đủ sức dài khoảng 19 – 22mm.
• Nhộng có màu vàng – nâu đậm, dài từ 7 – 10mm, thường thấy trong lá bị cuốn.

2.2. Đặc điểm sinh học

Vòng đời của sâu cuốn lá nhỏ gây hại trên cây lúa trung bình khoảng 28 – 35 ngày, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết, phân bón và giống lúa. Trong đó

• Bướm sống từ 2 – 4 ngày
• Giai đoạn trứng từ 6 – 7 ngày
• Sâu non từ 14 – 21 ngày
• Nhộng sống từ 6 – 7 ngày

Ngài trưởng thành hoạt động đẻ trứng về đêm, ban ngày ẩn nấp, có xu tính mạnh với ánh sáng, con cái mạnh hơn con đực. Ngài thường tìm những ruộng xanh tốt để đẻ trứng. Mỗi con cái có thể đẻ trên 100 quả trứng, rải rác trên lá lúa.

Sâu non có 5 tuổi:

• Tuổi 1 rất linh hoạt, có thể bò khắp trên lá, chui vào lá nõn, mặt trong bẹ lá hoặc bao lá cũ.
• Tuổi 2, 3 trở đi sâu bắt đầu nhả tơ để khâu 2 mép lá cuốn thành tổ nằm bên trong gây hại.
• Sâu có khả năng di chuyển ra khỏi bao cũ để phá hại lá mới, mỗi con sâu non có thể phá hại từ 5 – 9 lá. Thời gian di chuyển thường vào buổi chiều (6 – 9h tối), ngày trời mưa hoặc râm mát có thể di chuyển bất cứ lúc nào trong ngày.
• Sâu non đẫy sức chuyển màu vàng hồng chui ra khỏi bao bò xuống gốc lúa, bẹ lá dệt kén mỏng hóa nhộng hoặc hóa nhộng ngay trong bao cũ.

3. Đặc điểm gây hại của sâu cuốn lá trên lúa

Sâu cuốn lá loại nhỏ gây hại lúa bằng cách ăn mô lá, chỉ chừa lại lớp biểu bì màu trắng làm mất diệp lục tố, giảm khả năng quang hợp. Sâu cuốn lá thành ống và trú ngụ bên trong. Ruộng lúa bị hại trông xơ xác, nhìn từ xa thấy bạc trắng, cây lúa sinh trưởng phát triển kém. Nếu gây hại khi lúa đòng trổ sẽ khiến hạt bị lép lửng, ảnh hưởng đến năng suất. Bên cạnh đó, vết thương ở mép lá do sâu gây ra còn tạo điều kiện cho nấm, vi khuẩn xâm nhập gây thêm nhiều bệnh hại trên cây lúa. Ruộng sạ dày, rậm rạp, bón nhiều phân đạm thường bị hại nặng hơn.

4. Biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá trên lúa

4.1. Biện pháp canh tác

• Vệ sinh đồng ruộng, dọn sạch cỏ quanh đê, để sâu bệnh không có chỗ cư trú gây hại cho mùa sau
• Bón phân N,P,K, cân đối không bón thừa đạm hay bón đạm muộn
• Gieo sạ với mật độ vừa phải, nhất là với những ruộng lúa to, chịu phân
• Thăm đồng thường xuyên để phát hiện và phòng trừ bướm xuất hiện hay sâu non còn chưa gây hại.

4.2. Biện pháp sinh học

• Chú ý bảo vệ thiên địch của sâu cuốn lá nhỏ như ong mắt đỏ Trichogramma sp., nấm, các loài ăn thịt.
• Giai đoạn lúa trước 40 ngày tuổi sau sạ hay trước 30 ngày sau cấy, sâu cuốn lá thường không gây ảnh hưởng đến năng suất. Do đó không cần phun thuốc nhằm bảo vệ thiên địch, giúp khống chế bớt mật độ sâu vào giai đoạn sau.

4.3. Biện pháp hoá học

• Sử dụng các loại thuốc đặc trị sâu cuốn lá trên lá như: NEW FUZE 200SC, SPIRO 240SC, BẠCH TƯỢNG 64EC,…. Phun khi sâu mới tuổi 1,2 để dễ đạt hiệu quả cao. 
• Ngoài ra có thể tham khảo các sản phẩm khác tại Danh mục hoá chất.

 

LIÊN HỆ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ

Sâu cuốn lá là loài côn trùng gây hại nghiêm trọng cho cây lúa. Làm lúa kém phát triển và giảm năng suất. ALPHA Agrochem mong rằng những thông tin trên bài viết sẽ hữu ích với bà con trong quá trình chăm sóc ruộng lúa. Giúp ruộng lúa được vụ mùa bội thu.

CÔNG TY TNHH HOÁ CHẤT NÔNG NGHIỆP ALPHA
ALPHA AGROCHEMICAL CO., LTD
Hotline: 0326 80 70 50
Địa chỉ: Số 153Q Trần Hưng Đạo, Phường An Phú, Quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam
Website: alphaagrochem.com
Fanpage: facebook.com/alphaagrochem